Mae caffael cyhoeddus yng Nghymru yn datblygu'n gyflym, gan arwain at newidiadau uchelgeisiol wedi'u cynllunio i sicrhau Cymru decach, gryfach a mwy gwydn. Er y gall cyflymder newidiadau weithiau deimlo'n ddi-baid, y newyddion da yw bod y cyfeiriad yn glir, bod modd rheoli'r disgwyliadau, a bod cymorth eisoes ar waith i'n helpu i gyrraedd ein nod.
Cafodd cymorth ardderchog ei gynnig yn ddiweddar mewn sesiwn a fynychais i ar Amcanion Caffael Gymdeithasol Gyfrifol, a gynhaliwyd yn rhan o'r paratoadau ar gyfer Deddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) XNUMX. Gyda dyletswyddau newydd yn dod i rym o XNUMX Mawrth XNUMX ymlaen, cynigiodd y sesiwn, dan arweiniad Alice Horn, Cynghorydd Datblygu Cynaliadwy yn Swyddfa Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol, a Sue Hurrell, Pennaeth Caffael Gwaith Teg yn Llywodraeth Cymru, arweiniad ymarferol ac amserol ar yr hyn y mae angen i sefydliadau ei ystyried wrth lunio Amcanion Caffael Gymdeithasol Gyfrifol sy'n cyd-fynd â gofynion y Ddeddf. ( Deddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) XNUMX | Cyfraith Cymru)
Yr hyn a fy nharodd i fwyaf oedd pa mor ymarferol a syml y gall ymdrin â Chaffael Cymdeithasol Gyfrifol fod. Yn ei hanfod, Caffael Cymdeithasol Gyfrifol yw caffael mewn ffordd dda drwy ddefnyddio ein pŵer prynu i wella lles economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol mewn ffyrdd sydd o fudd gwirioneddol i Gymru.
Amcanion clir, egwyddorion syml
Un o brif themâu'r sesiwn oedd pwysigrwydd datblygu Amcanion Caffael Cymdeithasol Gyfrifol:
- sy'n canolbwyntio ar wneud y cyfraniad mwyaf posibl at y nodau llesiant cenedlaethol
- sy'n canolbwyntio ar weithredu, gan ddefnyddio "iaith newid" glir fel cynyddu, lleihau, atgyfnerthu increase, reduce, strengthen
- sy'n benodol a mesuradwy
- sydd wedi'u halinio â'r pum ffordd o weithio: tymor hir, atal, integreiddio, cydweithio a chynnwys
Nid gofynion cymhleth yw'r rhain – maen nhw'n egwyddorion cyfarwydd sy'n helpu i wneud ein gwaith yn fwy bwriadol ac effeithiol.
Drwy fwriad yn weithredu
Bydd y Ddeddf yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau contractio gymryd "pob cam rhesymol" i gyflawni eu Hamcanion Caffael Cymdeithasol Gyfrifol ar gyfer categorïau penodol o gaffael, gan gynnwys prosiectau adeiladu mawr a gwasanaethau allanol. Mae'r neges yma yn galonogol: dydyn ni ddim yn siarad am berffeithrwydd na rhoi baich ar bobl – yn hytrach yn dangos ein bod ni'n cymryd camau ystyriol yn seiliedig ar dystiolaeth .
Amlinellodd y sesiwn hefyd ofynion adrodd strategol newydd, gan gynnwys datblygu Strategaeth Gaffael ac Adroddiadau Blynyddol. Bydd y dogfennau hyn yn helpu sefydliadau i aros ar y trywydd iawn, dangos cynnydd a nodi'r camau nesaf. Disgwylir i amcanion gael eu gosod yn fuan ar ôl i'r ddeddfwriaeth ddod i rym, a gwnaeth y sesiwn un peth yn glir: mae dechrau'r gwaith hwn nawr yn golygu y byddwn ni i gyd mewn sefyllfa gref pan fydd y Ddeddf yn dod i rym o 25 Mawrth 2026.
Dysgu o'r hyn sy'n gweithio
Daeth un o'r cyfraniadau mwyaf craff o Adroddiad Cenedlaethau'r Dyfodol 2025, a nododd nad yw amcanion llesiant bob amser yn cael eu defnyddio'n gyson ar draws sefydliadau. Mae hyn ein helpu drwy ein hatgoffa pam mae ymgorffori Caffael Cymdeithasol Gyfrifol ym meysydd cynllunio, cyllid, penderfyniadau ynghylch adnoddau, a rheoli perfformiad yn bwysig i sicrhau bod ein hamcanion yn arwain at ganlyniadau go iawn yn hytrach na syniadau'n unig.
Dangoswyd enghreifftiau inni hefyd o sefydliadau sydd eisoes yn rhoi hyn ar waith, megis:
- Dull cenhadaeth Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yn eu Cynllun Rheoli - Y-Bannau-The-Future-1-1.pdf
- Model adrodd integredig Chwaraeon Cymru - Adroddiad Blynyddol Chwaraeon Cymru 2024–2025
- Swyddfa Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol a'u hamcanion caffael cynaliadwy - Future-Generations-Cymru-Dec-2024-Procurement-strategy.pdf
Mae'r enghreifftiau hyn yn dangos bod gosod amcanion cryf, pwrpasol wedi'u halinio'n gwbl gyraeddadwy ac eisoes ar waith ledled Cymru.
Edrych ymlaen gyda hyder
Ar y cyfan, roedd y sesiwn yn rhoi sicrwydd inni ac yn ein hysgogi. Roedd yn egluro'r hyn a ddisgwylir, yn dangos bod y blociau adeiladu eisoes ar gael, ac yn dangos sut y gall Caffael Cymdeithasol Gyfrifol gryfhau'r newid cadarnhaol yr ydyn ni i gyd yn ymdrechu i'w gweld. Gyda'r offer, y canllawiau a'r fframweithiau sydd eisoes yn dod i'r amlwg, mae gennyn ni sylfaen gadarn i ddechrau llunio amcanion sy'n realistig, yn canolbwyntio ar y dyfodol ac yn cyd-fynd yn llwyr â'r Gymru yr ydyn ni am ei hadeiladu.
I gael rhagor o gymorth ar ymgorffori gofynion Deddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) 2023 gweler modiwl e-ddysgu Llywodraeth Cymru - https://learning.nhs.wales/course/index.php?categoryid=XNUMX a'r canllawiau sydd ar gael ar wefan LLYW.CYMRU - Deddf Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) | LLYW. CYMRU
I gael rhagor o wybodaeth am Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (2015), gweler gwefan Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol - Eich Cefnogi Chi – Cenedlaethau'r Dyfodol Cymru ac Adroddiad Cenedlaethau'r Dyfodol - Adroddiad Cenedlaethau'r Dyfodol 2025 – Cenedlaethau'r Dyfodol Cymru
Os hoffech gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â thîm Cyd - Cyd@llyw.cymru